NASZ LIDZBARK

Partyjna masówka w Wielkim Refektarzu Zamku Biskupów Warmińskich

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Dyrektora Muzeum Warmii i Mazur pana Piotra Żuchowskiego w którym odmawia udzielenia informacji publicznej dotyczącej kto i na jakiej zasadzie wynajmował pomieszczenia w lidzbarskim zamku. SKO przekazało sprawę dyrektorowi  do ponownego rozpatrzenia w celu udostępnienia Redakcji NL żądanej informacji. Decyzja SKO przybliża czytelników NL do poznania okoliczności udostępniania pomieszczeń muzeum  (w szczególności Wielkiego Refektarza) m.in. na spotkania partyjne Platformy Obywatelskiej w ramach tzw. „klubów obywatelskich”.

Sprawa miała swój początek 17 maja 2017 r., kiedy to w Wielkim Refektarzu odbyło się spotkanie posłów i władz Platformy Obywatelskiej z mieszkańcami w ramach programu „Polska Obywatelska 2.0” (relacja ze spotkania TUTAJ). Wówczas, Redakcja NL poprosiła władze muzeum o udostępnienie kopii rachunków i inne dokumenty poświadczające kto i na jakiej zasadzie wynajmuje pomieszczenia muzealne. Wynajem Wielkiego Refektarza na spotkanie PO, wg. informacji kierowniczki muzeum pani Małgorzaty Jackiewicz-Garniec odbyło się na zasadach komercyjnych – byliśmy ciekawi kto i ile za to zapłacił.

Wydawałoby się, że tak podstawowa informacja, dotycząca wykorzystywania majątku publicznego powinna być udzielona bez problemu (więcej o pierwszych kłopotach z jawnością pana Żuchowskiego pisaliśmy TUTAJ). Niestety nowy Dyrektor Muzeum, z nadanym przez Burmistrza Wiśniowskiego tytułem „Przyjaciel Miasta”, pan Piotr Żuchowski inaczej rozumie pojęcie jawności. Swoim postępowaniem nawiązuje do niechlubnych tradycji swych partyjnych koalicjantów.

28 czerwca 2017 r. Redaktor NL składa do Dyrektora Muzeum wniosek o udostępnienie informacji publicznej, treści:

„Wnioskuję o udzielenie mi informacji publicznej w postaci skanów umów lub innych dokumentów poświadczających wynajem (odpłatnie lub nie) pomieszczeń w waszym muzeum w oddziale w Lidzbarku Warmińskim za lata 2015, 2016 i 2017. W skanowanych materiałach proszę o zakrycie danych osobowych jak adres zamieszkania czy numer pesel. Proszę o pozostawienie jawnego imienia i nazwiska osoby wynajmującej w przypadku osób fizycznych. „

W odpowiedzi na wniosek, 10 lipca 2017 r. Dyrektor Muzeum, wzywa Redaktora NL do wskazania powodów, dla których uzyskanie wnioskowanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. To typowy zabieg na „przeczekanie”, odwleczenie sprawy w nadziei, że wnioskodawca zniechęci się do podjęcia walki o dostęp do informacji publicznej. Tym samym organ unika wydania decyzji administracyjnej, od której można się odwołać. Wobec powyższego, jedynym możliwym posunięciem jest złożenie skargi na bezczynność Dyrektora Żuchowskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Skargę do WSA za pośrednictwem Dyrektora Muzeum złożono 23 sierpnia 2017 r. W kilka dni później Redakcja otrzymuje decyzję administracyjną z datą 21 sierpnia 2017 r. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Wobec powyższego, skarga do WSA na bezczynność Dyrektora Muzeum staje się bezprzedmiotowa. Jednak Dyrektor Muzeum wydał decyzję administracyjną, wobec czego 3 września 2017 r. Redakcja złożyła od niej odwołanie do SKO w Olsztynie (treść odwołania TUTAJ). 16 października 2017 r. SKO uchyliło decyzję Dyrektora i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia (decyzja SKO  TUTAJ). W uzasadnieniu decyzji, SKO „zmiażdżyło” argumentację Dyrektora Żuchowskiego. Rozstrzygnięcie SKO jest ostateczne w administracyjnym toku i Dyrektorowi Muzeum nie przysługuje odwołanie.

Komentarz redakcyjny

Dyrektor Muzeum pan Piotr Żuchowski (PSL), powinien porzucić swoje stare partyjne nawyki na rzecz budowy społeczeństwa obywatelskiego. Muzeum nie jest prywatnym folwarkiem dyrektora, ale instytucją publiczną, której działalność mają prawo kontrolować obywatele. Godnym ubolewania jest profanowanie  Wielkiego Refektarza partyjną masówką, miejsca gdzie żył i tworzył mąż znakomity – Ignacy Krasicki. Z pewnością bardziej godny tytułu „Przyjaciel Miasta” niż Piotr Żuchowski.

Kilkaset osób jest poszkodowanych finansowo na skutek nielegalnie wprowadzonej przez Burmistrza Miasta Lidzbark Warmiński opłaty za dochowanie zmarłego do istniejącego grobu ziemnego. WSA w Olsztynie uchylił, zaskarżony przez redaktora NL, cennik opłat za usługi na terenie cmentarzy komunalnych w punkcie dotyczącym konieczności wniesienia 900 zł opłaty za dochowanie do istniejącego grobu ziemnego.

Cała sprawa rozpoczęła się w 2016 r. podczas pierwszego spotkania Burmistrza z mieszkańcami miasta. Jeden z nich pytał czy tak wysokiej opłaty za dochowanie do istniejącego grobu nie można zastąpić naliczaniem proporcjonalnym. Opłata rosłaby w miarę upływu czasu od ostatniej opłaty za tzw. „wznowienie” grobu – pytał zmartwiony mieszkaniec. Jednak prezes PGK wyjaśnił, że jest to oddzielna opłata. Analiza przepisów ustalających stawki opłat wzbudziły wątpliwości Redakcji NL. Szerzej opisano to w artykule „Wątpliwości w sprawie opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych” z 29 października 2016 r.

Redakcja wniosła do Wojewody o zbadanie zgodności zarządzenia nr SE.0050.16.2012.MG Burmistrza Miasta z dnia 17 lutego 2012 r. (ustalającego opłaty) z prawem (wniosek TUTAJ). Organ nadzoru jednak nie doszukał się nieprawidłowości. Kolejnym krokiem było wezwanie Burmistrza do usunięcia naruszenia prawa w postaci ustalenia opłat za dochowanie do grobu ziemnego, po czym wniesienie sprawy do WSA. W długim oczekiwaniu na odpowiedź Burmistrza, zmieniło się prawo administracyjne. Po noweli, nie jest koniecznym wzywanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Można od razu wnieść skargę do WSA na uchwałę lub zarządzenie organu samorządowego w którym został naruszony interes prawny obywatela. Takiej właśnie odpowiedzi udzielił Burmistrz Wiśniowski. 5 lipca 2017 r. Redaktor NL wniósł skargę do WSA w Olsztynie na zarządzenie Burmistrza w sprawie ustalenia opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych.

W odpowiedzi organ próbował podważyć interes prawny skarżącego, oraz wadliwe podstawy prawne skargi (zarządzenie, uchwała – sprawa, która bezpośrednio wpływa na obywatela, inaczej ujmując opłata za dochowanie do istniejącego grobu została poniesiona przez skarżącego).

Dzisiaj o g. 10.15 w WSA w Olsztynie rozpoczęła się rozprawa ze skargi Redaktora NL na zarządzenie Burmistrza. Stronę przeciwną reprezentował aplikant radcowski pan Adam Zelentz, któremu pełnomocnictwa udzielił radca prawny Paweł Godlewski z kancelarii radców prawnych Siergiej i Partnerzy (firma wynajęta przez Burmistrza). Aplikant Zelentz przedstawił zarządzenie Burmistrza Miasta z dnia 9 października 2017 r. (czyli z wczoraj), które… uchyla zaskarżone zarządzenie. Aplikant na tej podstawie wniósł o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość (zaskarżone zarządzenie z formalnego punktu widzenia przestało od wczoraj obowiązywać). Skarżący, czyli Redaktor NL nie zgodził się z wnioskiem formalnym o umorzenie postępowania, zdanie to podzielił Sąd otwierając rozprawę. Co ciekawe w nowym zarządzeniu Burmistrza już nie ma opłaty za dochowanie do grobu ziemnego! Po bardzo krótkim przedstawieniu stanowisk, Sąd po dłuższej naradzie ogłosił wyrok w którym uchylił punkt dotyczący opłaty za dochowanie. W pozostałych punktach (opłata z wjazd na cmentarz, opłata za postawienie „pomnika”) Sąd skargę oddalił.

W krótkim uzasadnieniu do wyroku, Sąd podzielił zdanie skarżącego dotyczące nielegalności wprowadzenia opłaty za dochowanie do już istniejącego grobu ziemnego w przypadku kiedy została wniesiona opłata za przedłużenie miejsca grzebalnego. Co do zasady opłaty za usługi „cmentarne” ustala Rada Miasta. W 2001 r. Rada Miasta Lidzbark Warmiński podjęła uchwałę w której ustalone zostały stawki (paragraf 2) za korzystanie z cmentarzy komunalnych oraz jednocześnie upoważniła Burmistrza do ustalenia tychże stawek w przyszłości (np. podniesienia). W powyższej uchwale nie było mowy o pobieraniu opłat za dochowanie do istniejącego grobu ziemnego. Burmistrz Miasta wprowadził taką opłatę samodzielnie, przez co wyszedł poza upoważnienie ustawowe z par 2 Uchwały Rady Miasta.  Innymi słowy Burmistrz wprowadził opłatę nielegalnie. Nawet gdyby Rada Miasta upoważniła Burmistrza do wprowadzenia tejże opłaty, a organ nadzoru jej nie uchylił, to i tak byłoby to sprzeczne z Ustawą o Cmentarzach i Chowaniu Zwłok.

Burmistrz Jacek Wiśniowski tak komentuje dzisiejszy wyrok:

„Nowe zarządzenie w sprawie opłat związanych z pochówkiem zostało wydane na wniosek Prezesa PGK. Nie planuje zaskarżyć  do NSA dzisiejszego wyroku WSA, jednak ostateczna decyzja zostanie podjęta po zapoznaniu się z pisemnym uzasadnieniem wyroku.”

Zakładając, że Burmistrz Wiśniowski nie złoży skargi kasacyjnej do NSA, wyrok powinien uprawomocnić się w okolicach początku grudnia (30 dni od doręczenia stronom pisemnego uzasadnienia wyroku).

Co to oznacza w praktyce

Po uprawomocnieniu wyroku, opłata za dochowanie zwłok w istniejącym grobie ziemnym stanie się nielegalna. Każdy kto ją uiścił w ciągu ostatnich 10 lat będzie miał prawo żądać zwrotu nielegalnie pobranych pieniędzy wraz z odsetkami. Na podstawie danych z PGK szacuje się, iż ok. 100 – 140 osób rocznie zmuszanych było do wniesienia opłaty za dochowanie, a kwota nienależnie pobranych pieniędzy może sięgać 500 – 700 tys zł + odsetki.

Jak odzyskać pieniądze?

Burmistrz Miasta pan Jacek Wiśniowski, tak bliski sprawom mieszkańców, w ocenie redakcji powinien wyjść z inicjatywą zadośćuczynienia wszystkim pokrzywdzonym i sam ogłosić program zwrotu nielegalnie pobranych pieniędzy wraz z ustawowymi odsetkami. Jednak jeśli sam nie wyjdzie z inicjatywą, droga na odzyskanie pieniędzy jest prosta. Należy na piśmie wezwać Burmistrza od zwrotu nienależnie pobranej opłaty wraz z odsetkami. Jeśli to nie wywoła zamierzonego skutku, skierować sprawę do Sądu Powszechnego w Lidzbarku Warmińskim. Są to przecież nasze pieniądze, które Burmistrz Miasta nielegalnie nam zabrał.

Komentarz redakcyjny

Burmistrz Wiśniowski wydając w przeddzień rozprawy zarządzenie uchylające poprzednie zaskarżone, nawiązuje do najgorszych wzorców swojego poprzednika. Doprawdy nie wiadomo co chciał osiągnąć tą decyzją.