API

Imienne głosowania radnych – nowelizacja ustawy o samorządzie

sty 182018

Rys. Piotr Rychel

31 stycznia 2018 r. wejdzie w życie nowelizacja ustawy o samorządzie. W zamyśle ustawodawcy nowe przepisy mają zwiększyć udział obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych.

Koniec z anonimowym głosowaniem radnych. Od lutego głosowania mają odbywać się za pomocą urządzeń umożliwiających sporządzenie i utrwalenie imiennego wykazu głosowań radnych. Jeśli będzie to niemożliwe z przyczyn technicznych, należy przeprowadzić głosowanie imiennie. Wykazy głosowań mają być niezwłocznie upubliczniane. Zmiana dotyczy wszystkich szczebli samorządu, a więc w BiP znajdziemy imienne wyniki głosowań zarówno z sesji Rady Gminy, powiatu jak i Sejmiku Województwa. NaszLidzbark od dawna postulował wprowadzenie imiennych głosowań, w tej sprawie w 2016r. złożono nawet wniosek do Przewodniczącego Rady Gminy, ale został bez rozpatrzenia i odpowiedzi. Poniżej fragment artykułu „Czy lidzbarscy radni boją się jawności?”

„Któż z nas będzie pamiętał, że w Lidzbarku Warmińskim planowano wprowadzenie Lokalnej Karty Dużej Rodziny. Niestety w głosowaniu projekt uchwały przepadł, większość radnych była przeciwna temu rozwiązaniu. Kto konkretnie? Nie wiadomo … prawie. Z pomocą przychodzi portal NaszLidzbark, publikujący imienne głosowanie nad tym projektem uchwały (TUTAJ artykuł). Bardzo kontrowersyjne głosowanie dotyczyło projektu uchwały (wnioskodawcą był Burmistrz Wiśniowski) nadającej tytuł „Zasłużonego dla Lidzbarka Warmińskiego” panu Arturowi Wajs. Tytuł został nadany i tylko dzięki portalowi NaszLidzbark wiadomo który radny poparł pomysł Burmistrza, kto był przeciw, a kto się wstrzymał (TUTAJ link do artykułu). Opublikowaliśmy wiele imiennych głosowań dotyczących, zdaniem redakcji, kontrowersyjnych uchwał. Jednak docelowym rozwiązaniem byłoby przyjście przez Radę Miasta rozwiązania systemowego w którym wszystkie głosowania byłyby imienne.”

Transmisje i nagrywanie sesji. Ustawa nakazuje transmitowanie sesji oraz publikowanie nagrania. W lidzbarskiej gminie miejskiej jest to już stosowane, niedługo będziemy także mogli zobaczyć „pracę” radnych powiatowych.

Nowa komisja skarg, wniosków i petycji. Ta zmiana ucieszy pazernych na kasę lidzbarskich radnych, którzy m.in. tworzą sztuczne twory, jak „komisja kultury” tylko po to, aby otrzymywać wyższe uposażenie oczywiście na koszt podatnika. Komisja powołana z mocy prawa zajmować się będzie rozpatrywaniem skarg na działania organów wykonawczych i samorządowych jednostek organizacyjnych. Co ciekawe, obecnie każdy z radnych bez wyjątku otrzymuje jakiś dodatek funkcyjny. Ostatnimi, którzy mieli „gołą” dietę byli radni Brodowski i Kardymowicz.

Inicjatywa uchwałodawcza. Prawo inicjatywy uchwałodawczej w gminie do 20 000 mieszkańców posiadać będzie grupa co najmniej 200 osób. Co prawda rozwiązanie to funkcjonuje już w naszej gminie, ale jest martwe. Od 2,5 roku, kiedy je ustanowiono, nie wniesiono żadnego projektu uchwały. Wówczas radni zdecydowali, iż takie prawo ma grupa mieszkańców w liczbie 600(!). Podczas prac nad tymże projektem w sierpniu i wrześniu 2015 r. radny Brodowski proponował nawet liczbę 1 300 mieszkańców. Pisaliśmy o tym w artykule „Komisje Rady Miasta czyli jak zabić inicjatywę mieszkańców”.

Uprawnienia kontrolne radnych. Nowelizacja przyznała radnym uprawnienia kontrolne analogiczne do uprawnień parlamentarzystów. Będą mieli prawo do uzyskiwania informacji i materiałów oraz prawo wstępu do pomieszczeń instytucji samorządowych, w tym spółek handlowych z udziałem samorządowych osób prawnych.

Przewodniczący rady zwierzchnikiem. Przewodniczący Rady Miasta/powiatu będzie miał prawo wydawania poleceń służbowych pracownikom urzędu jednostki samorządowej i tym samym możliwość wykonywania wobec nich uprawnień zwierzchnika służbowego.

W nowelizacji dodaje się artykuł 6 w brzmieniu „ Na wniosek klubu radnych przewodniczący rady gminy jest obowiązany wprowadzić do porządku obrad najbliższej sesji rady gminy projekt uchwały, zgłoszony przez klub radnych, jeżeli wpłynął on do rady gminy co najmniej 7 dni przed dniem rozpoczęcia sesji rady. W trybie, o którym mowa w zdaniu pierwszym, każdy klub radnych może zgłosić nie więcej niż jeden projekt uchwały na każdą kolejną sesję rady gminy.” Dodajmy, iż klub radnych w małej gminie jak Lidzbark Warmiński tworzyć może już 3 radnych.

Dłuższa kadencja. Nowelizacja wydłużyła kadencję organów samorządu terytorialnego z czterech do pięciu lat.

To tylko niektóre zmiany w ustawie o samorządzie. Pełny zapis zmian dostępny TUTAJ

Wybory samorządowe w małych gminach są bez sensu

Ogólna, Polityka 22 komentarze »

sty 142018

Wielkimi krokami zbliża się przedwyborcza gorączką. Rządząca partia już zmieniła kodeks wyborczy tak, aby obsadzić swoimi ludźmi komisarzy wyborczych. To oni wyznaczą okręgi wyborcze, zapewne w sposób tylko sobie znany. Oczywiście wszystkie działania władzy centralnej, oficjalnie podyktowane są zwiększeniem transparentności i praworządności przy wyborach samorządowych. Także likwidacja jednomandatowych okręgów wyborczych w gminach powyżej 20 tys służyć ma interesowni społecznemu, jak twierdzą pomysłodawcy tejże zmiany. Tzw. „odmieńcy”, czyli sensowna opozycja (jak Kukiz’15) wyraża zdanie, iż likwidacja JOW stanowi chęć głębszego upartyjnienia i tak już partyjnych samorządów. W niedługim czasie nastąpi wysyp „niezależnych” komitetów wyborczych, osób twierdzących, iż należy przeprowadzić kolejny „czas zmian”. Będą to ludzie obiecujący wszystko wszystkim, po za sprawami naprawdę istotnymi z punktu widzenia mieszkańca małej gminy. Naprzeciw nim staną obecni włodarze, przekonywujący o swej doskonałości, realizacji planów – ich planów, nie mieszkańców. Pozornie wydawać by się mogło, iż zasady demokratycznych wyborów będą zachowane. Także Mieszkańcy Lidzbarka Warmińskiego i powiatu w tym roku staną przed wyborem radnych z pośród dziesiątków chętnych.

Czy jednak wybory samorządowe są potrzebne?

Te przewrotne twierdzenie w szczególności dotyczy małych gmin, takich do 20 tys. Ustawodawca pozostawił w nich system JOW, doskonale wiedząc, iż jakakolwiek zmiana w ordynacji wyborczej po prostu nie ma znaczenia praktycznego. Na szczeblu małej gminy, wypracowane latami zależności, układy rodzinno – towarzyskie są ponad partyjne przykazania. Często występuje ścisła współpraca między członkami teoretycznie „wrogich” partii. Układ jest bardzo rozległy, przypomina w swym działaniu włoskie struktury mafijne. Są przedsiębiorcy finansujący kampanie wyborczą, dbający o tzw. zaplecze logistyczne, w zamian rozpościera się nad nimi parasol ochronny, tudzież przetargi w dziwny sposób przypadają właśnie im. Siatka zależności obejmuje praktycznie wszystkie instytucje włącznie z sądem, policją i innymi służbami. Taki układ musi mieć przecież „ramię zbrojne”, aby móc zniszczyć dowolnego krnąbrnego obywatela, kiedy tylko podniesie głowę. Zwykły „Kowalski” nawet nie zdaje sobie sprawy, iż jego los ściśle związany jest z „układem” a nie literą prawa. Człowiek z „układu” może spokojnie po pijanemu rozbić auto w centrum miasta, pod okiem kamer i liczyć na umorzenie postępowania.

Czy wobec powyższego, nowi niezależni ludzie, wybrani do władz miasta lub powiatu są w stanie rozbić „układ”?

Analizując kilkanaście ostatnich lat pracy samorządu lokalnego, a w szczególności bieżącą kadencję, odpowiedź brzmi „NIE”. Nowi świeży radni, pełni pomysłów, po kilku miesiącach zaczynają wątpić. Nie tak wyobrażali sobie demokrację. Szybko przekonują się, że ich los, a także los ich rodzin zależy całkowicie od „układu”. To on, niszczy karierę zawodową każdego, kto sprzeciwi się woli „szefa układu” – przeciwnie – posłusznym awans zawodowy nagle strzela pod niebiosa. Oczywiście wpierw nowi radni są „kupowani”, to łatwiejsze od niszczenia. Radny otrzymuje jakiś etat w placówce samorządowej i tyle. Z osoby zadającej trudne pytania na sesji, nagle staje się piewcą polityki władzy wykonawczej w gminie (czytaj Burmistrza, Starosty itp.) Co innego radni powiązani rodzinnie z kimś ważnym np. Marszałkiem lub posłem. Im może przypaść o wiele lepsza synekura np. mogą w sposób magiczny zostać dyrektorem szkoły. Po roku Rada Miasta, Powiatu, praktycznie jest już podporządkowana „układowi” i to niezależnie od początkowych dobrych chęci radnych. Wrogie obozy, fakcje, komitety już pod koniec kadencji opracowują wspólną kampanię wyborczą, co byłoby nie do pomyślenia w chwili zaprzysięgania. Nowa kadencja jest szczególnie ważna, bowiem trwać będzie nie 4 lata jak dotychczas, ale 5. Jednak fakt ten nie ma znaczenia w małych gminach- wybory samorządowe to fikcja, a ich wyniki nie mają żadnego praktycznego znaczenia.

Czy wobec tego nie mamy szansy na dobrą zmianę?

Niekoniecznie. Biorąc pod uwagę specyfikę życia w małej gminie, rządzące w niej układy, szanse na dobrą zmianę przynieść mogą kandydaci niezależni finansowo. Tak aby mogli w początkowej fazie pracy samorządu oprzeć się pokusie „kupienia”. Druga kategoria przedstawicieli samorządu to „ideowcy”, których po prostu nie da się kupić ani zastraszyć. Droga do osiągnięcia normalności w samorządzie jest jeszcze bardzo długa i wymaga wielu wyrzeczeń. Miejmy nadzieję, że nastąpi to jeszcze na naszego życia;).

Warmińsko-mazurskie najbiedniejszym regionem kraju

Ogólna, Polityka 47 komentarzy »

sty 122018

Najnowszy raport GUS „”Beneficjenci środowiskowej pomocy społecznej” nie pozostawia złudzeń – województwo warmińsko-mazurskie nadal jest najbiedniejszym regionem w kraju. Jest jedynym województwem, gdzie ponad 10% mieszkańców ma na tyle niskie dochody, że musi korzystać z pomocy społecznej. W skali kraju liczna beneficjentów pomocy społecznej, uległa znacznemu zmniejszeniu, głównie na skutek rozpoczęcia rządowego programu 500+. Dotyczy to również warmińsko-mazurskiego, mimo to pozostaje ono niechlubnym liderem zestawienia.

W raporcie GUS nasze województwo jest jednym z najczęściej wymienianych w aspekcie poziomu biedy i ubóstwa. Pełny raport znajduje się na stronie GUS, a pobrać go można TUTAJ (8,3mb .pdf).

W świetle powyższych danych, o których lokalna prasa nie poinformuje, rysuje się obraz regionu zacofanego nie tylko ekonomicznie, ale i społecznie. Dane syntetyczne nie kłamią i wbrew twierdzeniom władz samorządowych, które świat postrzegają pokaźnymi wpływami na swoje konta, zmierzamy w kierunki dzikich pól. Władze województwa – to one są odpowiedzialne za rozwój regionu. Przez ostatnią dekadę, aż po dzień dzisiejszy, Marszałek i Sejmik realizują plany rozwoju nakreślone w gabinetach politycznych PO-PSL, czego efekty widzimy w raporcie. Podobnie jest we wszystkich gminach naszego (tj. lidzbarskiego) powiatu, tutaj hegemonię posiada ten sam układ sił politycznych co na szczeblu wyższym.

Brnięcie w turystykę, budowa coraz to nowych ścieżek rowerowych, siłowni, Term czy uzdrowiska spycha nas poza margines cywilizacji. Te inwestycje nie przynoszą wartości dodanej, nie przyciągnął inwestorów, nie spowodują zahamowania odpływu mieszkańców. Generują koszty utrzymania, spadające na podatników. Niestety władze miasta idą w kierunku obranym przez niechlubnych poprzedników.

Puenta

Jeszcze jako kandydat na posła w wyborach do Sejmu, Jacek Protas mówił na antenie Radia Olsztyn – Te wybory będą bardzo ważne dla Polski i Polaków, zadecydują, czy będziemy iść krok w krok w kierunku nowoczesnej Polski, czy w kierunku dzikich pól. Jako lider PO od ponad 10 lat muszę brać odpowiedzialność za te wybory i za los naszego regionu, myślę, że pokazałem podczas ponad 20 lat pracy w samorządzie, że wiem, na czym polega wspieranie regionu i polityka regionalna i moje doświadczenie, i wiedza przydadzą się w parlamencie.

Radny błaga Prezesa Rady Ministrów o … normalność

Ogólna 7 komentarzy »

sty 102018

Paweł Łukasiewicz, radny gminy Lubin. Fot. lubinextra.pl

Są w Polsce gminy, gdzie w radnymi są ludzie prawi, nie bojący się mówić prawdy. Radny gminy Lubin, pan Paweł Łukasiewicz, w związku z pracami nad ustawą o jawności życia publicznego, tak pisze do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów :

„Kancelaria Prezesa Rady Ministrów AL Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa

Szanowny Pan Mariusz Kamiński

Zwracam się do Pana z prośbą w związku z powzięciem informacji nt. prowadzonych prac nad ustawą o jawności życia publicznego. Nadmienię, że ustawą, która jest niezmiernie potrzebna i bardzo się cieszę, że takowa legislacja nareszcie będzie obowiązywać. Jednakże, aby spełniała ona swoje cele, bardzo Pana proszę o zapoznanie się z moją prośbą i wykorzystanie jej do prac w/w ustawy i dokonanie odpowiednich zapisów.

Jestem Radnym Gminy Wiejskiej Lubin woj. Dolnośląskie. Od samego początku kadencji, nowo wybrany Wójt Gminy rozpoczął działalność mającą na celu podporządkowanie sobie organu uchwałodawczego czyli Rady Gminy.

O sposobach utrudniania prac, wprowadzania zakazów dotyczących np. kserowania dokumentów, utrudniania dostępu do pracowników itp. nie będę pisał, bo nie jest to przedmiotem tej sprawy.

Najważniejsze jest to, w jaki sposób Wójt Gminy zdobył całkowitą władzę w gminie. Podporządkował sobie całkowicie organ uchwałodawczy – czyli Radę Gminy – organ, który powinien go kontrolować zgodnie z zasadami zawartymi w Ustawie o Samorządzie Gminnym i który powinien być niezależny od osób sprawujących władzę wójta, burmistrza czy prezydenta.

Zaraz po wyborach w ciągu zaledwie 2-4 miesięcy, w Urzędzie Gminy Lubin i innych jednostkach podległych wójtowi jak Ośrodek Kultury – zatrudnienie dostały żony Radnych sprawujących obecnie mandat Radnego Gminy. Wcześniej małżonki tych radnych nie pracowały w Urzędzie, nie były w żaden sposób związane z gminą. Dostały pracę zaraz po wyborach, gdy Ich mężowie zaczęli pełnić funkcje radnych.

Szanowny Panie,

Takie działanie to wyraz jawnej korupcji i patologii

Radni ci od tamtej pory, zatwierdzają wszystko nawet najgorsze uchwały nie czytając ich nawet, zatwierdzają uchwały nie zgodne z prawem i nie korzystne dla mieszkańców, jak stwierdzili na jednym z posiedzeń „Wójt ma zawsze rację” Gdzie leży przyczyna takiego stanu rzeczy, że radni Ci podejmują takie decyzje?

Odpowiedź jest bardzo prosta, boją się, że Ich małżonki mogą stracić pracę, lub wynagrodzenie. Dlatego zamiast dbać o dobro mieszkańców boją ssę o pracę dla swoich żon i postępują w taki sposób. To zaprzeczenie jakimkolwiek zasadą uczciwości i przejrzystości. To tak jak gdyby sędzia I prokurator lub adwokat byli małżeństwem 5 orzekała w jednej sprawie.

Wzywam Pana, proszę, wręcz błagam zróbcie coś z tą patologią i korupcją w świetle prawa.

Podobnie jest, gdy Radnym zostaje ktoś, kogo rodzina pracuje już w jednostce samorządowej, tu w takim wypadku również występują tego rodzaju naciski. Wystarczy wprowadzić zapisy, że małżonkowie członkowie rodzin, wstępni, powinowaci nie mogą pracować w jednostkach podległych, jeśli funkcję organu uchwałodawczego pełni ktoś z ich rodziny. W przypadku wyboru takiej osoby, tamte osoby powinny zrezygnować z pracy lub nie mogą być zatrudniane.

jeśli ktoś powie o ograniczeniu możliwości pracy to ja zadam proste pytanie. Radnym zostaje się dla pieniędzy i korzyści dla swojej rodziny czy po to, aby działać na rzecz lokalnej społeczności? Przecież podobne ograniczenia występują już w innych przypadkach i zawodach.

Bardzo Pana proszę o zajęcie się tą sprawą i próbą wyeliminowania w jakiś sposób tej patologii. Bardzo Pana proszę o zwrócenie uwagi na ten problem i znalezienie jego rozwiązania. Jeśli tak podstawowej sprawy tj. jawnej korupcji w świetle prawa nie uda się rozwiązać w tej ustawie to będzie oznaczać, że nieuczciwość, korupcja i patologia nadal będzie obowiązywać.”

Brawo panie radny! Głos rozsądku być może zwycięży i w nowej ustawie zostaną uwzględnione postulaty radnego Łukasiewicza. Lidzbarscy radni, zarówno ci z gminy miejskiej i wiejskiej oraz powiatowi problemu nie dostrzegają. Czy więc w naszym samorządzie wszystko odbywa się zgodnie z prawnym porządkiem? Czy nie dochodzi do nepotyzmu i zatrudniania rodziny, znajomych, czy przetargi nie są ustawiane? Czytelnicy niech odpowiedzą na te pytania sami.

Oryginalny tekst pisma radnego TUTAJ

O nepotyzmie w małych gminach

Ogólna, Polityka 32 komentarze »

sty 062018

Wójt Gminy Lubomino (PO) odznaczony przez Marszałka Województwa Gustawa Brzezina (PSL) odznaką honorową „ZASŁUŻONY DLA WARMII I MAZUR”. Fot. UG Lubomino

Kontrola władzy samorządowej jest konstytucyjnym prawem każdego obywatela tego kraju. W gminach, gdzie mieszkańcy jej nie realizują (z różnych przyczyn), samorząd staje się skorumpowany, szybko pojawia się nepotyzm. Wydaje się, że im mniejsza gmina, tym większe patologie toczą jego struktury. Zgodnie ze starym przysłowiem, iż „ryba psuje się od głowy”, wzorce wypaczeń do gmin spływają z samej „góry”, a ich bezkarność tylko utwierdza lokalnych kacyków (czytaj wójtów), że są nietykani. Na przeszkodzie powyższemu, stoi oczywiście społeczna kontrola władzy, lecz przez odpowiednie mechanizmy zastraszania, przydzielania etatów i układy – skutecznie eliminowana. Każdy, kto odważy się wytknąć władzy nieprawidłowości, zostaje wyalienowany zawodowo, tak jak jego rodzina. To bardzo skuteczny i co najważniejsze szalenie skuteczny mechanizm. Doszło do takiej niezdrowej sytuacji, iż lokalni sygnaliści (osoby informujące opinię publiczną o „przekrętach”) zostali okrzyknięci jako wrogowie publicznie, furiaci, tudzież psychicznie chorzy.

Stan opisany w powyższym akapicie nadal trwa w małych gminach naszego powiatu i jak na razie nic nie zapowiada „dobrej zmiany”. Machina korupcji i nepotyzmu trwa w najlepsze, rozpędzona przez ostatnie lata polityką partii, w nazwie której znajduje się „obywatelska”. Któż bowiem chciałby zmieniać wypracowywane latami układy? Życie na koszt podatnika to przecież znakomity interes. Biznes na którym dobrze zarabiają władze i ich rodziny, partyjni koledzy i koleżanki. Biznes, gdzie można manipulować publiczną kasą, ustawiać przetargi, konkursy, zatrudniać na wysokich stanowiskach swoją rodzinę.

W najlepszych latach świetności Platformy Obywatelskiej, buta i arogancja władzy osiągała szczyty. Jej przedstawiciele czuli się bezkarni, bowiem ich prawo nie dotyczyło – należeli do lepszej kasty ludzi (było to główną przyczyną przegranych wyborów parlamentarnych). Na szczeblu gminnym w najlepszych latach świetności PO, dochodziło do przedziwnych sytuacji. Przyjrzyjmy się sytuacji w małej gminie naszego powiatu – Lubominie. Tam niepodzielnie od wielu lat funkcję Wójta sprawuje pan Andrzej Mazur. Jego nazwisko dumnie prezentowane jest na regionalnej stronie Platformy Obywatelskiej, jako „nasz” przedstawiciel w samorządzie. Znajduje w panteonie znakomitych przedstawicieli narodu jak Jacek Protas, Piotr Cieśliński czy Jan Harhaj. Takie towarzystwo zobowiązuje.

Himalaje nepotyzmu, czyli najważniejsza jest rodzina

Wójt gminy Lubomino, pan Andrzej Mazur, 12 sierpnia 2012 r. wydaje zarządzenie Nr 0050.41.2012 w sprawie powierzenia pełnienia funkcji dyrektora Gimnazjum w Lubominie … swojej żonie, pani Marii Mazur. Innymi słowy, Wójt Gminy powołuje swoją żonę na Dyrektora w jednostce podległej Wójtowi. Pani Maria Mazur staje się więc podwładną swojego męża – Wójta. W statucie gimnazjum w § 2 pkt 4 czytamy „Zwierzchnikiem służbowym dyrektora jest Wójt Gminy Lubomino”. To Wójt podpisuje umowę o pracę, ustala wynagrodzenie itp. Organ prowadzący sprawuje także kontrolę finansową w szkole, szkoła zdaje sprawozdania do organu. Wszystko zostaje w rodzinie. Na wrześniowej sesji Rady Gminy Lubomino, żaden z radnych nie zajął stanowiska w tej sprawie, nikt się nie sprzeciwił jawnemu nepotyzmowi Wójta oraz co ważne łamaniu prawa. Ustawa o Pracownikach Samorządowych jasno zakazuje takich praktyk:

„Art. 26. Małżonkowie oraz osoby pozostające ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli nie mogą być zatrudnieni w jednostkach, o których mowa w art. 2, jeżeli powstałby między tymi osobami stosunek bezpośredniej podległości służbowej.”

Powyższy stan zapewne trwał by dalej, gdyby nie reforma szkolnictwa przewidująca likwidację gimnazjów. Pani Maria Mazur od zeszłego roku sprawuję funkcję zastępcy dyrektora w szkole podstawowej w Lubominie. Niegodziwe postępowanie Wójta, nie przeszkodziło mu w zwycięstwie w wyborach samorządowych w 2014 r., gdzie zdecydowanie pokonał rywala.

Powyższe stanowi drobny przykład z morza patologii towarzyszącej rządom poprzedniej ekipy, a także główny powód przejęcie władzy przez PiS. Powoli rośnie znaczenie lokalnych sygnalistów, ludzie mniej się boją, wyczekując zmiany na najniższym szczeblu samorządu. Miejmy nadzieję, że w końcu władza samorządowa trafi do rąk ludzi uczciwych.

Older Entries Newer Entries