Porozmawiajmy o dochodach

W poprzednim artykule zrobiłem wstęp do budżetu Lidzbarka Warmińskiego i naturalną konsekwencją jest zapoznanie Państwa z jego częścią dochodową. Jednak aby omówić dochody rozpocznę od zaprezentowania głównych źródeł dochodu oraz głównych kierunków wydatków w roku 2013 tak aby mogli Państwo zapoznać się z podstawową strukturą.

Po lewej stronie mamy grafikę prezentującą podstawowe źródła dochodów, które są zgrupowane w 4 główne kategorie: dochody własne, dotacje i środki ze źródeł krajowych, dotacje i środki ze źródeł zagranicznych oraz subwencje. Prawa strona prezentuje główne kierunki wydatków na: oświatę i wychowanie, pomoc społeczną, gospodarkę komunalną i ochronę środowiska, transport i łączność, organy administracji samorządowej. Wszystkie inne wydatki są ujęte w pozostałych kierunkach wydatków.

Omawianie części dochodowej budżetu rozpoczniemy od zbadania ich tendencji w Lidzbarku Warmińskim. Obrazuje to poniższy wykres, który powinien nam uzmysłowić, że głównym źródłem dochodów naszego miasta są dochody własne.

Dochody własne pochodzą ze źródeł znajdujących się na terenie danej wspólnoty lokalnej, przekazanych gminom na mocy prawa w całości bezterminowo a także zaliczane są do nich wpływy z tytułu udziałów we wpływach podatkowych (PIT i CIT).  Na dochody własne miasta składają się: wpływy z podatków lokalnych, udział w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa (PIT i CIT), wpływy z opłat, podstawowe dochody z majątku, dochody finansowe oraz inne dochody (kary, mandaty, wpływy z usług, itp.). Jak kształtuje się struktura wartościowa dochodów własnych możemy zobaczyć na poniższej grafice.

Temat dochodów a w szczególności dochodów własnych jest rozległy dlatego skupimy się tylko na 3 grupach dochodów własnych.

Wpływy z podatków lokalnych – w grupie podatków lokalnych znajdują się te podatki, wobec których jednostka samorządu terytorialnego posiada władztwo podatkowe. Obejmuje one prawo organów jst (Rada i Urząd) do poboru określonych podatków na rzecz lokalnego budżetu oraz do ustalania konkretnych stawek podatkowych  oraz wprowadzania ulg i zwolnień. Przyglądając się poniższemu wykresowi możemy zobaczyć jak skokowo w 2012 roku wzrosły wpływy do budżetu Miasta z podatku od nieruchomości.

Dochodem własnym miasta są też udziały we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) stanowiących dochód budżetu państwa. Wielkość podatku PIT naliczana jest od podatników zamieszkałych na terenie naszego miasta i wynosi około 37%. Natomiast podatek CIT wpływa od podatników, posiadających siedzibę na obszarze miasta i wynosi 6,71%. Opis jest skrócony na potrzeby niniejszego artykułu ale oddaje generalną zasadę, że płacone przez nas podatki trafiają w sporej części do budżetu Lidzbarka Warmińskiego. Poniższa grafika prezentuje strukturę tego dochodu a wnioski pozostawiam Państwu.

Ostatnia omawiana część związana z dochodami własnymi to dochody z majątku. Nasze miasto posiada nieruchomości, którymi zarządza, przekształca, sprzedaje lub dzierżawi. Dochody z tego tytułu dobrze obrazuje poniższy wykres.

Kolejnym źródłem dochodów są subwencje. Subwencję ogólną dzielimy na kilka części i nie będę tutaj omawiał ich szczegółowo ponieważ wyjaśnienia można znaleźć na stronach Ministerstwa Finansów czy też Głównego Urzędu Statystycznego. Jedynie napiszę, że tzw. „janosikowe” to subwencja równoważąca, natomiast temat subwencji oświatowej poruszę przy omawianiu wydatków na oświatę i wychowanie.

Następnym źródłem dochodów są dotacje i środki ze źródeł krajowych na realizację zadań publicznych pochodzące:  z budżetu państwa,  z funduszy celowych, z innych jednostek finansów publicznych, środki z innych źródeł zewnętrznych oraz dotacji i wpłat jst. Mogą one być wydawane tylko na ściśle określone cele m.in. na zadania zlecone przez administrację rządową. W dotacjach krajowych nie są ujmowane dotacje ze źródeł budżetów i funduszy krajowych służące współfinansowaniu programów z udziałem środków zagranicznych czyli tutaj nie wykazujemy środków przeznaczonych na obecnie realizowany projekt „Kompleksowe rozwiązanie gospodarki wodno-ściekowej Gminy Miejskiej Lidzbark Warmiński”.

Ostatnią grupą dochodów są dochody związane z dotacjami i środkami pochodzącymi ze źródeł zagranicznych.  W ich skład wchodzą m.in. środki na współfinansowanie programów, zadań z udziałem funduszy Unii Europejskiej  oraz dotacje z budżetu państwa na realizację programów, które są sfinansowane pożyczkami z międzynarodowych instytucji finansowych lub obcych państw. To właśnie w ramach tych środków (a właściwie przy ich współudziale) odbywa się realizacja m.in. projektu związanego z gospodarką wodno-ściekową.

Mam nadzieję, że przedstawienie dochodów naszego Miasta w takiej skondensowanej formie pozwala spojrzeć szerzej na kształtowanie się polityki finansowej dotyczącej mieszkańców. Proszę jednak zauważyć, że do tej pory mówimy tylko i wyłącznie o tym co było ale jednocześnie obserwując tendencję możemy przewidywać co będzie.

Źródło danych: Ministerstwo Finansów RP.
Źródło wizualizacji: system analiz finansów samorządowych WASE